06.10.2014

Taxi driver (1976), Martin Scorsese. Znane, nieznane fakty o filmie.


1. Robert de Niro, wcielający się w postać Travisa Bickle'a miał na swoim koncie już Oscara za Ojca Chrzestnego II (1974), mimo wielu propozycji zgodził się wystąpić u Scorsese za 35 tysięcy dolarów. Podobno miał zagrać w O jeden most za daleko i to za dużo większą sumę.

2. Samego reżysera możemy podziwiać jako męża, któremu żona przyprawia rogi. Wymachując spluwą zrobił wrażenie nie tylko na widzach, ale również na twórcach mini-serialu Helter Skelter (1976), którzy z miejsca zaproponowali mu rolę Charlesa Mansona.

3. Scenariusz Paula Schradera podrzucił Martinowi jego przyjaciel Brian de Palma. 

4. Scorsese podejmując się realizacji filmu, musiał zmierzyć się z duchami przeszłości. Wychowywał się w nowojorskiej Little Italy, uchodził za outsidera, postać Travisa, z którym się utożsamiał, wywarła na nim ogromne wrażenie. Ukazany tu depresyjny, brudny, mglisty Nowy Jork jest również wynikiem nagromadzonych latami przez reżysera złych emocji i ostatecznie rozprawienie się z nimi.

5. Scorsese oprócz sceny w taksówce pojawia się jeszcze raz w kadrze, gdy widzimy Betsy (Cybill Shepherd) wchodzącą do budynku kampanii wyborczej senatora Palantine'a, gość za nią, siedzący na murku to nikt inny jak tylko Martin.

6. Na samym początku reżyser rolę zdradzanego męża powierzył swojemu znajomemu, gdy ten nie mógł jednak wystąpić, ze względu na problem z terminami, Robert de Niro namówił Scorsese by ten go zastąpił.

7. Przed rozpoczęciem zdjęć Robert de Niro zatrudnił się jako taksówkarz (zrobił nawet licencję), pracował po 12 godzin dziennie. W tym samym czasie rzetelnie studiował choroby psychiczne. 

8. Była to druga rola Roberta de Niro u Martina Scorsese, wcześniej wystąpił w Ulicach nędzy (1973), partnerował wówczas Harveyowi Keitelowi, który do tej pory miał status "ulubieńca" Martina. Gdy ruszyła produkcja Taksówkarza, rolę Travisa miał zgarnąć Harvey, tak jednak się nie stało i musiał zadowolić się epizodyczną rólką alfonsa imieniem Sport (uwielbiam go w tej roli). Jak z historii już wiemy, Robert stał się nowym "ulubieńcem", by kilka lat później zostać strąconym z piedestału przez Leonarda di Caprio.

9. Wiele osób jest przekonanych, że to właśnie Taksówkarz zgarnął najważniejsze Oscary w tym dla samego Scorsese (pamiętam jak kiedyś w polskiej edycji Milionerów jakiś facet na tym poległ), który jednak musiał obejść się smakiem, a film nie zdobył żadnej nagrody Akademii. Ale kogo to obchodzi,gdy w dłoni dzierży się Złotą Palmę z Cannes. Pierwszego Oscara Martin zgarnął za ... Incepcję z 2010 roku. Wielu uważa ten gest za zwykłą nagrodę pocieszenia.





10. Zdjęcia kręcono w Nowym Jorku. Głównie na Manhattanie- Harlem, Times Square,wokół placu Union Square.
11. Rolę senatora Charlesa Palantine'a prawdopodobnie miał zgarnąć Rock Hudson, propozycję odrzucił z powodu wiążącej go umowy z producentami serialu McMillan&Wife. Ostatecznie senatora zagrał Leonard Harris.
12. Niezwykłą jazzową muzykę skomponował Bernard Herrmann. Ta wielka osobowość świata kina pracowała z największymi reżyserami tamtych lat. Był twórcą muzyki do Obywatela Kane'a, Zawrotu głowy i chyba najbardziej znanej ścieżki dźwiękowej do Psychozy. Niestety Herrmann nie doczekał premiery Taksówkarza, zmarł w Wigilię 1975 roku.
13. Dublerką trzynastoletniej Jodie Foster była jej o 6 lat starsza siostra, która zgodziła się pokazać nieco ciała, w niektórych scenach. Ze względu na młody wiek i wątki pornograficzne nie mogła tego zrobić Jodie. 
14. Niejaki John Hinckley Jr., który w 1981 roku dokonał zamachu na prezydenta Stanów Zjednoczonych Ronalda Reagana, wcześniej obejrzał 15 razy Taksówkarza. Tłumaczył się później, że chciał zwrócić na siebie uwagę Jodie Foster. 
15. Jodie Foster, jako jedna z najmłodszych aktorek, była nominowana do Oscara. 
16. Cybill Shepherd, która swój wielki debiut miała w Ostatnim seansie filmowym (1971), nie była pierwszym wyborem producentów do roli Betsy. Brano pod uwagę takie aktorki jak Mia Farrow, Glenn Close czy Meryl Streep. Jeszcze przed pierwszym klapsem Martin uważał, że to Mary Steenburgen jest stworzona do tej roli.




17. Najbardziej znana scena z filmu, w której Travis wypowiada tę kwestię : You talkin' to me?, patrząc w lustro została zupełnie zaimprowizowana. W scenariuszu było napisane tylko: Travis patrzy w lustro. Martin Scorsese jednak, kieruje kamerę od dołu, tak, że nie widzimy twarzy głównego bohatera, następnie zaczyna się chyba najbardziej znany monolog w historii kina. De Niro wychowanek Stelli Adler, który swą grę opierał na słynnej "metodzie" prawdopodobnie zainspirowany powtarzaniem jednego zdania w różny sposób totalnie odleciał w tej scenie. A my razem z nim. American Film Institute uznał ten dialog za jeden z najważniejszych cytatów/ kwestii filmowych.
18. Paul Schrader scenarzysta Taksówkarza postać Travisa oparł na swoich przeżyciach. Mieszkając w Los Angeles Paul przeszedł załamanie nerwowe, depresję. Odwrócił się od wszystkich, skończyłby jako bezdomny, gdyby nie jego przyjaciel, który pozwolił mu zamieszkać w jego apartamencie. W tamtym okresie odizolował się od wszystkich, chętnie zaglądał do kina, by pooglądać porno, stał się fanem broni.Scenariusz napisał w przeciągu 5 dni, trzymając na biurku naładowany pistolet.

19. Gdyby nie The Story of Film (genialny dokument!) Marka Cousinsa pewnie dopiero wiele lat poźniej wpadłabym na pewną myśl, a może wcale? Chodzi o "bąbelkowy" motyw. W jednej ze scen Travis,siedzący w barze, pochyla się nad szklanką gazowanego napoju, wygląda jak zaczarowany, wpatrując się w kipiącą ciecz. Czy to metafora jego wnętrza, pulsujących emocji? Kosmosu, przyszłości? Jedno jest pewne, Martin nie zrobił tego kadru przypadkiem. Jako fan Carla Reeda zapewne widział Niepotrzebni muszą odejść (1947), gdzie bohater wpatruje się w bąbelki rozlanego piwa, czy też Godarda Dwóch lub trzech rzeczy, które o niej wiem (1967) - plama na stole, która niesie złe wieści.






*korekta Magdalena Głowacka
*pics tumblr